Zabytkowe kamienice w Kielcach

Zapraszamy na podróż w czasie i wycieczkę po centrum Kielc, śladami najstarszych i najbardziej wyróżniających się zabytkowych kamienic. Zajrzymy m.in. na Rynek czy ulicę Sienkiewicza. Najstarsze kamienice przy Rynku pochodzą z drugiej połowy XVIII wieku. Zespół budynków zajmowanych dzisiaj przez Muzeum Dialogu Kultur to właściwie trzy posesje, które zostały połączone. Były to duże, zamożne mieszczańskie kamienice. Kamienica, w której znajduje się wejście do muzeum, to jeden z dwóch budynków, który przetrwał pożar Rynku w 1800 roku. Kamienica Sołtyków jest najbardziej reprezentacyjna i wystawna, a za jej twórcę uważa się kucharza biskupiego, Maćka Gielbę.

Kluczowe wnioski

• Kielce posiadają bogate dziedzictwo architektury mieszkaniowej, w postaci licznych zabytkowych kamienic
• Zabytkowe kamienice Kielc to cenny element dziedzictwa kulturowego miasta, opowiadający jego historię
• Kamienice te charakteryzują się różnorodnością stylów architektonicznych, od baroku po modernizm
• Konserwacja i renowacja zabytkowych kamienic jest kluczowa dla zachowania dziedzictwa architektonicznego Kielc
• Turystyka kulturowa związana z zwiedzaniem zabytkowych kamienic stanowi ważny element architektury miejskiej Kielc

Kamienica Sołtyków – Najstarsza i Najbardziej Reprezentacyjna

Kamienicę Sołtyków wzniesiono w 1767 roku, choć dokładnie nie wiadomo, kto stoi za jej budową. Obecnie historycy wskazują, że mógł ją wznieść kucharz biskupów kieleckich, Maciej Gilba. Ściana budynku od strony rynku ozdobiona jest kamienną płaskorzeźbą przedstawiającą orła – rodowy herb Sołtyków. Budynek należał m.in. do handlującego winem kupca Jana Saula oraz do Antoniego Schwartza, który prowadził słynną winiarnię. W międzywojniu i obecnie należy do rodziny Kahane.

W 1959 roku zawalił się jeden z filarów budynku, co spowodowało runięcie sklepienia oraz całego narożnika piętra. Podczas remontu zlikwidowano część sklepień i znacznie powiększono piwnice. Obecnie to jednopiętrowa zabytkowa kamienica z pięknymi podcieniami, w której wnętrzu funkcjonuje elegancka kawiarnia oraz restauracja Stary Browar.

Kamienice przy Rynku

Najstarsze kamienice przy Rynku w Kielcach pochodzą z drugiej połowy XVIII wieku. Zespół budynków zajmowanych obecnie przez Muzeum Dialogu Kultur to właściwie trzy posesje, które zostały połączone. Były to duże, zamożne mieszczańskie kamienice. Jedna z nich, w której znajduje się wejście do muzeum, to jeden z dwóch budynków, który przetrwał pożar Rynku w 1800 roku. Budynek ten był murowany już w drugiej połowie XIX wieku, a cztery podcienia przy kolejnym budynku pochodzą z początku lat 40. XX wieku. Kamienica Sołtyków jest najstarsza i najbardziej reprezentacyjna. Dawne wójtostwo, czyli posesja należąca do uposażenia człowieka, który w imieniu biskupów krakowskich zakładał Kielce, to budynek pod numerem 12 przy zbiegu Rynku i ulicy Leonarda.

Zabytkowe kamienice Kielce

Pierwsza kamienica przy ulicy Sienkiewicza powstała w 1825 roku, a budynek pod numerem 5 zbudowano dla sądu. Kilka lat później, przy tej samej ulicy stanęła następna kamienica, która została kupiona przez rządową pocztę. Na rogu ulic Sienkiewicza i Hipotecznej pod numerem 3 stoi klasycystyczny dom, który to pastorówka towarzysząca wybudowanemu w połowie lat 30. kościołowi ewangelickiemu.

Kamienice pod numerami 9 i 11 zostały zaprojektowane przez Franciszka Ksawerego Kowalskiego na początku lat 70. XIX wieku. Są to dwa wielkomiejskie, przerastające skalę ówczesnych Kielc domy o pięknych elewacjach. Podobna do projektów Kowalskiego jest kamienica pod numerem 17 na rogu ulic Sienkiewicza i Dużej. Siedziba Teatru im. Stefana Żeromskiego, zaprojektowana przez Kowalskiego, to murowany, miejski dom czynszowy, a nie kamienica.

Kamienice przy Ulicach Małej i Dużej

Wiele starych kamienic w Kielcach mamy również przy ulicach Małej i Dużej. Dom przy Małej 11 pochodzi z pierwszej połowy XIX wieku i powstał w miejscu starych wyburzonych budynków. Ciekawą historię ma kamienica przy ulicy Dużej 9, gdzie mieści się teatr „Kubuś”. Sławna jest także inna kamienica przy ulicy Dużej 9, zaprojektowana i wybudowana w 1849 roku przez Maksymiliana Strasza. Przez wiele lat działał tam Powszechny Zakład Ubezpieczeń. Ten budynek został jednak całkiem zgrabnie odbudowany po zniszczeniach II wojny światowej, powiększono go wówczas o jedną kondygnację.

Zabytki Architektoniczne na Wzgórzu Zamkowym

Na Wzgórzu Zamkowym znajdują się także stare zabytkowe kamienice. Niewątpliwie z XVIII wieku pochodzą dwie – budynek kurii, czyli Nowy Pałac Biskupów oraz narożny, od strony ulicy Czerwonego Krzyża, kanonii Tumlin. W latach 70. XIX wieku Kielce zaczęły zajmować południowe tereny graniczące z miastem. Powstała tam nowa dzielnica miasta, tzw. gubernialna, a wraz z nią sporo domów, prywatnych kamienic i budynków o różnym przeznaczeniu. Jednak te najstarsze zostały rozebrane. Pozostał tylko dom dawnych bazarów, czyli dzisiejsza siedziba Muzeum Zabawek i Zabawy.

Wniosek

Kielce to miasto, które może poszczycić się bogatą historią i piękną, zabytkową architekturą. Stare, zabytkowe kamienice rozsiane po centrum miasta opowiadają niezwykłe historie, ukazując kunszt i charakter mieszczańskiej zabudowy. Od reprezentacyjnej Kamienicy Sołtyków, przez kamienice przy Rynku i ulicach Sienkiewicza, Małej i Dużej, aż po zabytki na Wzgórzu Zamkowym – każdy element tej miejskiej tkanki ma swoją ciekawą przeszłość.

Warto odkryć te perełki kieleckiej architektury, podziwiając ich unikatową formę i pozwalając im oczarować swoim niepowtarzalnym klimatem. Zabytkowe kamienice Kielc to prawdziwe dziedzictwo kulturowe, które warto chronić i pielęgnować dla przyszłych pokoleń.

Kielce to prawdziwa turystyczna i kulturowa skarbnica, którą warto zwiedzać i odkrywać. Zabytkowe budynki, unikalna architektura oraz ciekawa historia sprawiają, że to miasto zachwyca i fascynuje wszystkich miłośników sztuki i konserwacji zabytków. Renowacja i troska o to dziedzictwo historyczne to kluczowe zadania, które pozwolą cieszyć się tym niepowtarzalnym miejscem przez lata.