W 2021 roku Muzeum Historii Kielc, NSZZ Solidarność Region Świętokrzyski oraz Archiwum Państwowe w Kielcach zorganizowały dwie wystawy plenerowe w Kielcach: „Dni Solidarności – Porozumienie Sierpniowe 1980” oraz „Miejcie nadzieję… – Solidarność, stan wojenny i ostatnie lata PRL„. Ekspozycje prezentują wydarzenia z początku lat 80. XX wieku, rozwój kieleckiej Solidarności i atmosferę tamtego okresu.
Kluczowe informacje
- Wystawy w Kielcach przypominają historię Solidarności w regionie w latach 80.
- Ekspozycje ukazują rozwój ruchu społecznego oraz atmosferę tamtego czasu
- Kielce były ważnym ośrodkiem opozycji i protestów przeciwko komunistycznej władzy
- Działalność Solidarności przyczyniła się do kształtowania społeczeństwa obywatelskiego w regionie
- Dziedzictwo Solidarności wciąż jest żywe w pamięci mieszkańców Kielc
Geneza ruchu Solidarności w Kielcach
W lipcu 1980 roku, na skutek podwyżek cen, rozpoczęły się strajki w zakładach pracy na południu i wschodzie kraju, w tym na Lubelszczyźnie. W województwie kieleckim w tym czasie strajkowało około 170 osób w trzech zakładach pracy.
W sierpniu 1980 roku, protesty z udziałem niewielkich grup pracowników odnotowano w Końskich i Ostrowcu Świętokrzyskim. W trzeciej dekadzie sierpnia strajkowało już kilkaset osób w Skarżysku-Kamiennej i Starachowicach.
Wydarzenia i działalność Solidarności w 1980 roku
W październiku 1980 roku w Kielcach utworzono Zespół Redakcyjny Wydawnictw Związkowych. Od 19 października wydawano pismo „Solidarność Świętokrzyska”. W regionie w okresie „karnawału Solidarności” ukazało się ponad 30 czasopism, które stały się ważnym nośnikiem informacji i idei ruchu społecznego Solidarności.
Działalność w 1981 roku
Pierwsze Walne Zebranie Delegatów Regionu Świętokrzyskiego NSZZ „Solidarność” odbyło się pod koniec czerwca i na początku lipca 1981 roku. Poprzedzone zostało wyborami 499 delegatów. Tysiące osób brały udział w tych wyborach, przeżywając prawdziwą lekcję demokracji.
| Wydarzenie | Data | Znaczenie |
|---|---|---|
| Pierwsze Walne Zebranie Delegatów Regionu Świętokrzyskiego NSZZ „Solidarność” | Koniec czerwca – początek lipca 1981 r. | Delegaci wybrani w demokratycznych wyborach przez tysiące osób, stanowiąc ważny krok w rozwoju demokratycznych struktur Solidarności w regionie. |
Solidarność Kielce po wprowadzeniu stanu wojennego
Po wprowadzeniu stanu wojennego 13 grudnia 1981 roku działacze „Solidarności” w regionie świętokrzyskim kontynuowali swoją działalność, organizując m.in. strajki okupacyjne.
W dniach 13-15 grudnia 1981 roku Jerzy Borowiec, działacz związkowy z Huty im. M. Nowotki w Ostrowcu Świętokrzyskim, wraz z innymi organizował i uczestniczył w strajku okupacyjnym w zakładzie pracy.
| Działacze Solidarności | Formy oporu | Miejsca protestów |
|---|---|---|
| Jerzy Borowiec | Strajk okupacyjny | Huta im. M. Nowotki w Ostrowcu Świętokrzyskim |
| Inni działacze związkowi | Strajki okupacyjne | Zakłady pracy w regionie świętokrzyskim |
„Solidarność” w Kielcach stanowiła ważny ośrodek oporu przeciwko komunistycznej władzy, a jej dziedzictwo jest wciąż żywe w pamięci mieszkańców miasta.
Przywódcy i działacze Solidarności Kielce
Początkowo Zarządem Oddziału Świętokrzyskiego NSZZ „Solidarność” kierował Tadeusz Janaszek, a od 3 listopada 1980 roku Mirosław Domińczyk. W połowie 1981 roku na przewodniczącego Zarządu Regionu Świętokrzyskiego „Solidarności” został wybrany Marian Jaworski.
| Nazwa | Pełniona funkcja | Okres działalności |
|---|---|---|
| Tadeusz Janaszek | Kierował Zarządem Oddziału Świętokrzyskiego NSZZ „Solidarność” | Do 3 listopada 1980 roku |
| Mirosław Domińczyk | Kierował Zarządem Oddziału Świętokrzyskiego NSZZ „Solidarność” | Od 3 listopada 1980 roku |
| Marian Jaworski | Przewodniczący Zarządu Regionu Świętokrzyskiego „Solidarności” | Od połowy 1981 roku |
Pamięć o Solidarności w Kielcach
W 2021 roku Muzeum Historii Kielc, NSZZ Solidarność Region Świętokrzyski oraz Archiwum Państwowe w Kielcach zorganizowały wystawy plenerowe przypominające wydarzenia z lat 80. związane z „Solidarnością”. Ekspozycje te miały na celu upamiętnienie i przybliżenie społeczności lokalnej roli, jaką odegrał kielecki oddział związku zawodowego Solidarność w walce o wolność i demokrację.
Wystawy zatytułowane „Dni Solidarności – Porozumienie Sierpniowe 1980” oraz „Miejcie nadzieję… – Solidarność, stan wojenny i ostatnie lata PRL” prezentowały archiwalne fotografie, dokumenty i materiały świadczące o zaangażowaniu mieszkańców Kielc w wydarzenia tamtego czasu. Dzięki tym inicjatywom, pamięć o solidarnościowym dziedzictwie regionu została zachowana i przekazana kolejnym pokoleniom.
Organizacja wystaw plenerowych przez czołowe instytucje miasta podkreśla, jak ważną rolę odegrała Solidarność w kieleckim społeczeństwie. Działalność związku zawodowego w latach 80. XX wieku stała się niezwykle istotnym elementem historii i tożsamości lokalnej społeczności, który jest wciąż żywo wspominany i celebrowany.
Wpływ Solidarności na życie społeczne w Kielcach
Działalność „Solidarności” w latach 1980-1981 miała kluczowy wpływ na kształtowanie się społeczeństwa obywatelskiego w regionie kieleckim. Postulaty wolności, demokracji i suwerenności wysuwane przez ruch solidarnościowy, a także walka o podmiotowe traktowanie pracowników, przyczyniły się do ożywienia wielu inicjatyw społecznych na tym terenie.
Dynamiczny rozwój ruchu związkowego w Kielcach stał się katalizatorem budowy nowych więzi międzyludzkich i kultury politycznej. Mieszkańcy regionu, zaangażowani w działalność Solidarności, przeżywali prawdziwą lekcję demokracji, uczestnicząc w wyborach delegatów i podejmując decyzje mające realny wpływ na rzeczywistość.
Solidarność w Kielcach stanowiła ważny ośrodek oporu przeciwko komunistycznej władzy, a jej spuścizna jest wciąż żywa w pamięci mieszkańców miasta. Organizowane wystawy i wydarzenia upamiętniające tamte czasy świadczą o trwałej obecności ideałów Solidarności w lokalnej społeczności.
Wniosek
Działalność „Solidarności” w Kielcach w latach 80. miała ogromny wpływ na kształtowanie się postaw obywatelskich i demokratycznych w regionie. Walka o wolność, podmiotowość pracowników oraz rozwój inicjatyw społecznych przyczyniły się do odbudowy więzi międzyludzkich i kultury politycznej Polaków. Solidarność w Kielcach stanowiła ważny ośrodek oporu przeciwko komunistycznej władzy, a jej dziedzictwo jest wciąż żywe w pamięci mieszkańców miasta.
Ruch „Solidarności” w Kielcach odegrał kluczową rolę w przemianach społecznych i politycznych, jakie dokonały się w Polsce w tamtym okresie. Walka o podstawowe prawa i wolności, dążenie do demokratyzacji oraz budowanie społeczeństwa obywatelskiego to najważniejsze aspekty działalności kieleckiej „Solidarności”. Dziś jej dziedzictwo jest wciąż obecne w świadomości mieszkańców, którzy z dumą podkreślają znaczenie tego ruchu w historii miasta i kraju.
Podsumowując, działalność „Solidarności” w Kielcach wywarła trwały wpływ na kształtowanie się postaw demokratycznych i obywatelskich w regionie. Jej spuścizna jest wciąż żywa i stanowi ważny element tożsamości lokalnej społeczności. Kielce były ważnym ośrodkiem oporu przeciwko komunistycznej władzy, a duch „Solidarności” wciąż inspiruje mieszkańców do aktywnego udziału w życiu publicznym.
